Wie goud of zilver verkoopt aan een inkoper, moet zich legitimeren met een geldig identiteitsbewijs. Dat is geen huisregel maar een wettelijke verplichting, en zonder identificatie mag een transactie niet doorgaan.

Waarom is legitimatie verplicht?

De inkoop van edelmetaal valt onder regelgeving die is bedoeld om heling en witwassen tegen te gaan. Goud is compact, waardevol en gemakkelijk om te smelten, en dat maakt het aantrekkelijk voor mensen die iets kwijt willen wat niet van hen is. Door bij elke transactie de identiteit van de verkoper vast te leggen en het ingekochte voorwerp te registreren, ontstaat een spoor dat de politie kan volgen als een sieraad als gestolen gemeld staat.

Voor u als eerlijke verkoper werkt dat systeem in uw voordeel. Het houdt de handel schoon, het zorgt dat u met een gereguleerde partij zaken doet en het geeft u een bewijsstuk van de transactie in handen.

Welke documenten worden geaccepteerd?

Een Nederlands paspoort
Een Nederlandse identiteitskaart
Een Nederlands rijbewijs
Een paspoort of identiteitskaart uit een ander EU-land
Een geldige verblijfsvergunning met foto

Het document moet geldig zijn op de dag van de transactie. Een verlopen paspoort volstaat niet, ook niet als de foto nog perfect lijkt. Een kopie of een foto op uw telefoon wordt evenmin geaccepteerd: het originele document moet op tafel komen. Een OV-chipkaart, een zorgpas of een bankpas zijn geen identiteitsbewijzen.

Wat wordt er precies vastgelegd?

Bij de transactie worden uw naam, geboortedatum, het type identiteitsbewijs en het documentnummer genoteerd, samen met de datum en een omschrijving van de ingekochte voorwerpen: gewicht, gehalte en aantal. Bij herkenbare stukken wordt vaak ook een foto gemaakt. Die gegevens gaan in een inkoopregister dat op verzoek inzichtelijk is voor de bevoegde instanties.

Wat er niet gebeurt: uw gegevens worden niet gebruikt voor reclame, niet doorverkocht en niet gedeeld met andere partijen. De registratie dient één doel en dat is de wettelijke controleerbaarheid van de handel.

Hoe lang worden de gegevens bewaard?

Inkoopgegevens worden bewaard zolang de wet dat voorschrijft, en daarna verwijderd. Zolang ze bewaard blijven, vallen ze onder de gebruikelijke privacyregels: u kunt inzage vragen in wat er over uw transactie is vastgelegd. Voor het inkoopregister zelf geldt dat het niet openbaar is en alleen op vordering wordt ingezien.

Minderjarig of namens iemand anders verkopen

Aan minderjarigen wordt geen edelmetaal ingekocht. Is een sieraad eigendom van een minderjarige, dan moet een ouder of voogd de transactie doen en zich daarbij legitimeren.

Verkoopt u namens iemand anders, bijvoorbeeld voor een ouder die niet meer goed ter been is, dan legitimeert u zichzelf en heeft u een schriftelijke machtiging nodig plus een kopie van het identiteitsbewijs van de eigenaar. Zonder die combinatie kan de transactie niet worden afgerond, hoe voor de hand liggend de situatie ook is.

Erfstukken en nalatenschappen

Bij een erfenis komt de vraag vaak op of er extra papieren nodig zijn. In de meeste gevallen niet: als u de sieraden in bezit heeft en u zich legitimeert, kan de inkoop doorgaan. Wel is het verstandig om binnen de familie eerst afspraken te maken, want een verkocht sieraad komt niet terug.

Gaat het om een grotere nalatenschap met meerdere erfgenamen, dan kan een verklaring van erfrecht of een korte schriftelijke instemming van de andere erfgenamen misverstanden voorkomen. Dat is geen wettelijke eis vanuit de inkoop, maar het beschermt u onderling.

Uitbetaling: contant of per bank

De manier van uitbetalen hangt samen met dezelfde regelgeving. Kleinere bedragen kunnen contant worden afgerekend, boven een bepaalde grens schrijft de wet een girale betaling voor. Bij een bankoverschrijving heeft u dus ook uw rekeningnummer nodig. De precieze regels staan op de pagina over uitbetaling.

U ontvangt altijd een afrekening waarop het gehalte, het nettogewicht, de prijs per gram en het totaalbedrag staan. Bewaar dat document: het is uw bewijs van de transactie en tegelijk een handig naslagstuk als u later nog meer wilt verkopen.

Wat neemt u mee naar de afspraak?

Een geldig identiteitsbewijs, voor iedereen die meeverkoopt
Alle stukken die u wilt laten beoordelen, ook de kapotte
Certificaten, aankoopbonnen en doosjes van merksieraden en horloges
Bij verkoop namens iemand anders: een machtiging en een kopie van diens legitimatie
Uw bankgegevens, als het bedrag hoger uitvalt dan contant mag worden uitbetaald

Waarom een inkoper er scherp op is

Een inkoper die de identificatieplicht niet naleeft, riskeert boetes en verlies van de vergunning om in edelmetaal te handelen. Dat is de reden dat er geen uitzonderingen worden gemaakt, ook niet voor een klein bedrag, ook niet voor een bekende klant en ook niet als het document net verlopen is. Wie u vraagt om het zonder legitimatie te doen, neemt een risico dat u niet wilt delen: bij een gestolen sieraad zonder registratie bent u de laatste bekende schakel.

Wat als een sieraad als gestolen gemeld staat?

Komt een ingekocht stuk voor in een opsporingsregister, dan wordt het aan de politie gemeld en volgt er onderzoek. Voor een verkoper te goeder trouw is dat vervelend maar niet gevaarlijk: de registratie laat juist zien dat u zich met naam en toenaam heeft gelegitimeerd en dus niets te verbergen had. Verkopers die anoniem willen blijven, hebben dat verweer niet.

Uw privacy bij de transactie

Er wordt niet meer vastgelegd dan de wet vraagt. Uw gegevens gaan niet naar een mailinglijst, worden niet aan derden verkocht en worden niet voor commerciële doeleinden gebruikt. Wilt u weten wat er over uw transactie is opgeslagen, dan kunt u daar inzage in vragen. Na afloop van de wettelijke bewaartermijn worden de gegevens verwijderd.

Kort samengevat

Een geldig, origineel identiteitsbewijs is bij elke inkoop van edelmetaal verplicht, ongeacht het bedrag. Van de transactie worden uw persoonsgegevens en een omschrijving van de stukken vastgelegd in een inkoopregister dat alleen voor bevoegde instanties inzichtelijk is. Verkoopt u namens een ander, neem dan een machtiging en een kopie van diens legitimatie mee. Aan minderjarigen wordt niet ingekocht.

Over de auteur

Mark de Groot, edelmetaaltaxateur. Taxeert al ruim vijftien jaar dagelijks goud, zilver en sieraden en beoordeelt gehaltes met zuurtest en XRF-analyse.

Legitimatie bij goud verkopen: wat is wettelijk verplicht?